Welsh Government

10 peth y dylech ei wybod am Gynnig Twf Gogledd Cymru

ambitionevent.jpg

1. BETH YW CYNNIG BARGEN DWF?

Mae Bargen Dwf yn gynnig ffurfiol, sy’n tarddu o ranbarth, am fuddsoddiad gan y Llywodraeth ac am bwerau datganoledig sy’n arwain at Fargen Dwf os yw’r cynnig yn llwyddiannus.

Yn ogystal â chyllid gan Lywodraethau’r DU a Chymru, disgwylir i ranbarthau fuddsoddi yn eu strategaethau eu hunain trwy gyllid cyfalaf, benthyciadau cyfalaf a rennir, rhyddhau tir ac asedau a cheisio cefnogaeth ac ymgysylltiad y sector preifat.

Gwahoddwyd Gogledd Cymru i ddatblygu Cynnig gan Lywodraeth y DU yn 2016, ac ailddatganwyd yr ymrwymiad hwn yn ddiweddar gan Lywodraethau’r DU a Chymru.

 

 

2. BARGEN DWF GOGLEDD CYMRU

Byddai Bargen Dwf Gogledd Cymru yn creu miloedd o swyddi, rhoi hwb i’r economi, gwella cysylltiadau trafnidiaeth a chyfathrebu, canolbwyntio ar ynni adnewyddadwy, cefnogi twristiaeth a mwy.

Byddai’r cynigion yn arwain at fuddsoddi £1.3 biliwn yn yr economi o arian y Fargen Dwf gwerth dros £380m.

Dyma’r tro cyntaf i Lywodraethau Cymru a’r DU a rhanddeiliaid Gogledd Cymru ddod at ei gilydd fel un endid gyda’r nod o ddatblygu economi a seilwaith y rhanbarth.

 

 

3. SUT BYDD YR ARIAN YN CAEL EI WARIO?

Mae’r cynnig yn cynnwys 26 prosiect o dan wyth rhaglen. Yr wyth rhaglen yw Datblygu Tir ac Eiddo; Mynediad Doeth at Ynni; Canolbwyntiau Technoleg ac Arloesi Doeth; Cronfa Fusnes Twf Rhanbarthol; Llwybrau at Sgiliau a Chyflogaeth; Canolfannau Rhagoriaeth Sgiliau; Cysylltedd Digidol; a Thrafnidiaeth Strategol.

Ni fydd yr holl brosiectau yn ffurfio’r Fargen Dwf. Bydd y rhai nad ydynt yn dod yn rhan o’r Fargen yn disgyn o dan y Weledigaeth Dwf ehangach ar gyfer Economi Gogledd Cymru, yn ddibynnol ar gyllid a blaenoriaethau’r llywodraeth.

Mae prosiectau dechreuol yn cynnwys cynllun i gefnogi'r gwaith o ddatblygu safle defnydd cymysg strategol ym Modelwyddan; seilwaith sylfaenol, gan gynnwys mynediad ffordd newydd a mynediad safle, trydan, draenio a gwasanaethau eraill yn Warren Hall, Brychdyn; y Rhaglen Adweithydd Niwclear Modiwlar Bach yn Nhrawsfynydd; cynllun ynni'r môr Morlais ar Ynys Môn, a Chanolfan Ragoriaeth Twristiaeth a Lletygarwch Gogledd Cymru yn Llandrillo-yn-Rhos.

 

 

4. Y NODAU

Mae’r rhain yn disgyn o fewn tair thema – Doeth, Cryf, Cysylltiedig.

Doeth: Arwain gwaith arloesi mewn ynni carbon isel a niwclear, gweithgynhyrchu ‘doeth’ uwch a’r sectorau digidol a chreadigol, datblygu mentrau a chryfderau presennol i gynyddu buddsoddiad a chyflogaeth yn y sectorau hyn.

Cryf: Dargadw pobl ifanc a gostwng lefelau allfudo trwy gynnig dyfodol positif, cynyddu lefelau cyflogaeth a gostwng niferoedd aelwydydd heb waith.

Cysylltiedig: Gwella seilwaith cludiant, yn arbennig ffyrdd a rheilffyrdd, hwyluso twf economaidd a symud pobl, nwyddau a gwasanaethau, gan gynnwys canolbwyntiau trafnidiaeth integredig i gysylltu ardaloedd â chanolfannau cyflogaeth a’r seilwaith trafnidiaeth rhanbarthol a chenedlaethol.


 

5. YR WYNEBAU

Mae’r Cynnig yn cael ei ddatblygu a'i lywodraethu gan Fwrdd Uchelgais Economaidd Gogledd Cymru, sy’n cynnwys arweinwyr a phrif weithredwyr pob un o’r chwe awdurdod lleol, Is-gangellorion prifysgolion Bangor a Wrecsam Glyndŵr, prif weithredwyr Coleg Cambria a Grŵp Llandrillo Menai a Chyngor Busnes Mersi a’r Ddyfrdwy Gogledd Cymru.

Arweinydd Sir y Fflint, y Cynghorydd Aaron Shotton, yw cadeirydd Cynnig Twf Gogledd Cymru, gyda chefnogaeth yr Is-Gadeirydd, y Cynghorydd Dyfrig Siencyn, arweinydd Cyngor Gwynedd.

Wrth siarad yn nigwyddiad rhanddeiliaid y Bwrdd Uchelgais Economaidd a Chyngor Busnes Gogledd Cymru ym Mhrifysgol Bangor yr wythnos diwethaf, dywedodd y Cynghorydd Shotton bod y Cynnig wedi rhoi cyfle i’r rhanbarth a fyddai’n codi unwaith mewn cenhedlaeth. (gweler fideo)

“Wrth baratoi ar gyfer ein Cynnig roeddem yn ymwybodol iawn o'r gwersi sydd i'w dysgu o fargeinion Twf a Dinasoedd ledled de Cymru a Gogledd-Orllewin Lloegr ac o geisio arferion gorau,” meddai.

“Roeddem wedi nodi’n gynnar iawn bod angen sylweddol i’r chwe chyngor uno o amgylch un weledigaeth yn gyffredin ar gyfer Gogledd Cymru gyfan, ac rwy’n falch iawn ein bod wedi dod ynghyd gydag un llais - ein bod i gyd yn cefnogi’r Cynnig.

“Rydym mewn trafodaethau datblygedig â Llywodraethau’r DU a Chymru ynghyd â Swyddfa Cymru a Ken Skates (Ysgrifennydd y Cabinet dros Economi, Seilwaith a Sgiliau) ac mae’r trafodaethau hyn yn datblygu’n dda.  

“Ni fydd y Fargen yn cael ei gwireddu nes i’r Cynnig gael ei gymeradwyo, felly mae gwir angen i bobl a busnesau Gogledd Cymru ymuno â ni - a Chefnogi'r Cais- fel y gallwn symud ein heconomi i'r lefel nesaf.

“Mae pobl Gogledd Cymru hefyd yn chwarae rôl hanfodol yn llwyddiant y cynnig, felly rydym yn gofyn am eu cefnogaeth.

“Dyma gyfle cenhedlaeth i drawsnewid ein heconomi, ac mae’n bwysig ein bod yn gwneud hynny ar y cyd fel rhanbarth.”

 

 

6. A FYDD SWYDDI NEWYDD?

Bydd.  Amcangyfrifir y bydd 5,000 o swyddi parhaol a degau o filoedd o swyddi dros dro (adeiladu ac ati) yn cael eu creu os caiff y Cynnig ei dderbyn, a fydd yn golygu mai hwn fydd y sbardun mwyaf ar gyfer cyflogaeth yng ngogledd Cymru mewn hanes diweddar.

 

 

7. SUT Y BYDDAF I’N ELWA?

Mae gan y Bwrdd Uchelgais neges glir. Y Cynnig yw uno a chysylltu pob un o’r chwe sir fel ‘Un Gogledd Cymru’.

Rhaglen hanfodol yw’r Gronfa Twf Busnesau Rhanbarthol, sef cyfres bwrpasol o gymhorthion busnes wedi’u targedu at ysgogi buddsoddiad sylweddol yn y sector preifat a chyflymu cyfraddau datgarboneiddio yn sylfaen busnes yr ardal.

Byddai’r Gronfa yn cyfannu gwasanaethau a phrosiectau strategol presennol ledled gogledd Cymru, gan ychwanegu gwerth sylweddol at arlwy presennol yr ardal a sicrhau bod cefnogaeth a chyngor yn llawer mwy cydgysylltiedig a chydlynol. Byddai’n adnodd enfawr a byddai’n cynyddu trosglwyddiant gwybodaeth a chydweithio, yn ogystal â chryfhau cadwyni cyflenwi i fusnesau rhyngwladol.

 

 

8. BLE’R YDYM NI NAWR?

Mae cynnydd sylweddol wedi cael ei wneud tuag at gyrraedd ‘penawdau'r telerau’ ar gyfer Bargen Dwf Gogledd Cymru, a fydd yn arwain at gyfnod cynllunio mwy manwl dros yr haf.

Bydd datblygiadau uwch pob prosiect strategol yn digwydd rhwng nawr a mis Hydref.

Yr uchelgais yw cwblhau’r Fargen gyfan erbyn diwedd y flwyddyn, a’r ffocws presennol yw ennill cymaint o fomentwm ag sy’n bosibl a chael gogledd Cymru gyfan i gefnogi’r ymgyrch.

Y cryfaf yw’r llais y mwyaf y bydd pobl yn deall bod hon yn rhaglen waith y bydd y rhanbarth cyfan yn elwa ohoni.

 

 

9. PRYD FYDDWN YN CAEL GWYBOD?

Bydd Cyllideb yr Hydref a dyraniad gwariant y Canghellor Phillip Hammond i Lywodraeth Cymru yn cael effaith fawr ac yn y pen draw yn penderfynu faint o'r Fargen a fydd yn cael ei sicrhau, os ddim y Fargen gyfan. Mae’n bosibl na fydd pob prosiect yn cael ei weithredu fel rhan o’r Cynnig, ond gallant barhau i ffurfio rhan o’r Weledigaeth ehangach i ogledd Cymru wrth fynd ymlaen, dan arweiniad y Bwrdd Uchelgais.

 

 

10. BETH WEDYN?

Bydd y Byrddau sy’n gyfrifol am bob un o’r rhaglenni yn dod at ei gilydd ac yn dechrau arwain y prosiectau, os ydynt yn llwyddiannus, o fis Ebrill 2019 ymlaen.

Er mwyn cyflenwi buddion y Fargen yn llawn a chael yr effaith fwyaf, bydd angen sicrhad ar y rhanbarth bod Llywodraethau'r DU a Chymru yn mynd i gyflawni eu hymrwymiadau a darparu polisïau a chynlluniau strategol allweddol, gan gynnwys y fenter band eang Symud Cymru Ymlaen, y strategaeth Ffyniant i Bawb, a Growth Track 360, yn arbennig gwelliannau ar hyd yr arfordir, Wrecsam i Bidston, a Chaer i Wrecsam.

Yn arbennig, mae’r Bwrdd Uchelgais yn anelu at gynyddu economi gogledd Cymru i £20bn y flwyddyn erbyn 2035, a fydd yn cael ei gyflawni yn ôl y Bwrdd trwy dwf mewn sectorau ‘gwerth uchel’.

Share this page


Print this page